KUP TERAZ

Legendy Polskie

Polecam odwiedzić:

Mroźna Fjolnmara

Fantastyka grozy Warsil

Sławmy Słowian!

O AUTORZE

Nazywam się Adrian i od lat tropię ślady dawnych wierzeń Słowian. W moich tekstach nie znajdziesz wyssanych z palca legend – każdą opowieść buduję na fundamencie prac prof. Aleksandra Gieysztora i innych wybitnych badaczy. Moją misją jest pokazanie Ci naszych korzeni w sposób rzetelny i wolny od przekłamań.

Tę samą pasję do tworzenia przelewam na karty moich książek. W Legendach Polskich dokonuję re-tellingu podań, którymi zaczytywaliśmy się do snu. Z kolei w Opowieściach Ku – moim ukochanym dziele – zapraszam Cię do onirycznego świata baśni i mitologii, gdzie magia jest ważniejsza niźli ludzka logika.

Słowiańscy bogowie wojny nie pragnęli wyłącznie krwi i żelaza. W cieniu potężnych, dębowych świątyń na nadbałtyckiej wyspie Rugii czczono istotę, która łączyła morderczą furię z niepohamowanym, zwierzęcym popędem. Nasi słowiańscy przodkowie zwali owego boga Rujewitem.

Bóg ten posiadał wiele oblicz i władał ośmioma mieczami. Znano go zarówno jako pana zniszczenia, jak i wegetacji, który za złamanie seksualnego tabu wymierzał grzesznym kochankom karę tak przerażającą, że do dziś budzi ona ciarki na plecach.

Siedem twarzy i osiem mieczy. Brutalne oblicze bałtyjskiego Rujewita

Na wyspie Rugii, będącej jednym z ostatnich bastionów pogańskiej Słowiańszczyzny, Rujewit (zapisywany w dawnych kronikach również jako Rugivit czy Rinvit) należał do najważniejszych bóstw w mitologii Słowian. Jego główny ośrodek kultowy znajdował się w potężnie ufortyfikowanym grodzie w Gardźcu (choć najnowsze badania archeologiczne sugerują, że miejscem tym mógł być Rugard.

Bóstwo to odbierało cześć w towarzystwie dwóch innych, spokrewnionych ze sobą bogów: Porewita i Porenuta.

Wyobrażenie Rujewita miało budzić w przybyszach grozę i respekt, co potwierdzają relacje duńskiego kronikarza Saksa Gramatyka oraz skandynawskiej Sagi o Knytlingach. W mrocznym wnętrzu świątyni wznosił się niezwykle wysoki, smukły posąg wyrzeźbiony z dębowego drewna, który posiadał aż siedem twarzy.

Ten lokalny, militarny odpowiednik Peruna Gromowładnego (utożsamiany przez chrześcijańskich najeźdźców z rzymskim Marsem) był po zęby uzbrojony. U jego pasa wisiało siedem prawdziwych, kutych mieczy, podczas gdy ósmy był na stałe przywiązany do boskiej dłoni.

Rujewit – Pan gniewu i zwierzęcej rui

Pomimo swego ewidentnie wojennego wizerunku, Rujewit nie był tylko bóstwem reprezentującym wojaczkę. Jego natura była głębsza i zdecydowanie bardziej fascynująca. Jest ona ukryta już w samej etymologii jego imienia, którą językoznawcy odczytują na dwa uzupełniające się sposoby:

• Opiekun terytorium – imię to można tłumaczyć wprost jako „Pan Rui” (Rugii), co czyniłoby go bezpośrednim eponimem i najwyższym strażnikiem wyspy.

• Bóstwo popędu i furii – imię wywodzi się od prasłowiańskiego rdzenia ru-, od którego pochodzą staropolskie słowa rzwa (oznaczające gniew) oraz rzwieć (ryczeć), a także słowo ruja, określające okres godowy i obudzony popęd seksualny u zwierząt. Z tego samego pnia wywodzi się nazwa jesiennego miesiąca rujen.

Rujewit nie był więc wyłącznie bóstwem, którego imię wzywano jednie na polu bitwy. Obok wojny jego główną sferą kompetencji była wiosna oraz seksualność, przez co często określano go mianem „Płodnego Pana”.

Święte ptaki w ustach boga

Ten wegetacyjny, napędzający koło życia aspekt Rujewita doskonale ilustruje pewien niezwykły detal, który został odkryty podczas upadku świątyni. Kiedy w 1168 roku duńskie wojska pod wodzą biskupa Absalona wdarły się do grodu i obaliły dębowego idola, najeźdźcy ze zdumieniem zauważyli, że pod wargami wielogłowego posągu jaskółki uwiły sobie gniazdo.

Dla chrześcijan był to powód do kpin z rzekomej bezsilności pogańskiego demona. Jednak dla Słowian obecność ptaków miała głęboko sakralny wymiar. Jaskółki uchodziły w dawnej wierze za istoty święte. Ptaki te były zwiastunami wiosny i powracającej wegetacji, a także ptasim uosobieniem dusz zmarłych przodków.

Ich gniazdo na ciele Rujewita stanowiło ostateczny dowód na jego nierozerwalny związek z cyklem odradzającego się życia. Więcej o jaskółkach możesz przeczytać tutaj:

Dusze w gałęziach. Dlaczego zniszczenie jaskółczego gniazda to słowiański grzech?

Przerażająca kara. Bóg, który zaglądał do łożnicy

Ponieważ Rujewit był panem rui i niepohamowanego popędu, jego władza w sposób naturalny rozciągała się na sferę intymną swych wyznawców. Nie był to jednak pobłażliwy patron. Sakso Gramatyk z wyraźnym oburzeniem (ale i fascynacją) odnotował, że bóstwo to ingerowało w ludzką seksualność z absolutną bezwzględnością, surowo karząc wszelkie grzeszne i niewłaściwe stosunki płciowe.

Na kochanków łamiących tabu spadał potworny gniew boga w postaci klątwy waginizmu (pochwicy). Rujewit sprawiał, że ciała grzeszników ulegały nienaturalnemu skurczowi, uniemożliwiając im rozłączenie się po akcie seksualnym, dokładnie w taki sam sposób, „jak się to zdarza psom”.

Współcześni badacze podejrzewają, że jakiś rzadki, autentyczny przypadek tej bolesnej przypadłości medycznej w lokalnej społeczności Rugian ugruntował ten  przesąd. Z czasem stał się on w oczach ludu dowodem na działanie wielogłowego bóstwa z mitologii Słowian.

Dla dociekliwych (źródła):

• Gieysztor A., Mitologia Słowian, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006.