KUP TERAZ

Legendy Polskie

Polecam odwiedzić:

Mroźna Fjolnmara

Fantastyka grozy Warsil

Sławmy Słowian!

O AUTORZE

Nazywam się Adrian i od lat tropię ślady dawnych wierzeń Słowian. W moich tekstach nie znajdziesz wyssanych z palca legend – każdą opowieść buduję na fundamencie prac prof. Aleksandra Gieysztora i innych wybitnych badaczy. Moją misją jest pokazanie Ci naszych korzeni w sposób rzetelny i wolny od przekłamań.

Tę samą pasję do tworzenia przelewam na karty moich książek. W Legendach Polskich dokonuję re-tellingu podań, którymi zaczytywaliśmy się do snu. Z kolei w Opowieściach Ku – moim ukochanym dziele – zapraszam Cię do onirycznego świata baśni i mitologii, gdzie magia jest ważniejsza niźli ludzka logika.

Pieniądze same w sobie tak naprawdę nie mają wartości. To tylko obietnica. Kawałek papieru, ciąg cyfr na serwerze banku czy błyszczący krążek metalu mają znaczenie wyłącznie dlatego, że wszyscy wokół umówili się, by w tę wartość wierzyć. Kiedy upada cywilizacja, ta umowa zostaje natychmiast zerwana.

W świecie postapokalipsy giełdowe dokumenty nadają się wyłącznie do rozpalania w piecu, a złote sztabki są bezużyteczne. Nie da się ich zjeść, nie ochronią przed mrozem i nie da się nimi wystrzelić we wroga. Gospodarka błyskawicznie cofa się do swoich pierwotnych korzeni. Wartość przedmiotu jest mierzona wyłącznie jego użytecznością w utrzymaniu kogoś przy życiu przez kolejne dwadzieścia cztery godziny.

Jeśli chcesz, by Twój zrujnowany świat był wiarygodny, musisz zbudować w nim działający, tętniący życiem i krwią system handlu. Zobaczmy, na jakich fundamentach opiera się ekonomia pustkowi.

Waluta przetrwania. Czym płacić za życie?

Barter (czyli bezpośrednia wymiana towaru za towar) to podstawa, ale na dłuższą metę jest skrajnie nieporęczny. Jeśli masz nadwyżkę butów, a potrzebujesz amunicji, musisz znaleźć kogoś, kto ma amunicję i akurat potrzebuje Twojego rozmiaru buta. To dlatego ocaleni bardzo często wytwarzają walutę zastępczą, czyli coś małego, podzielnego i powszechnie pożądanego.

Co najczęściej staje się nowym dolarem?

• Ołów i proch – klasyka gatunku. Naboje są idealną walutą. Są małe, łatwe w transporcie i gwarantują bezpieczeństwo. Wymuszają jednak na bohaterach brutalne dylematy: czy wystrzelić ten magazynek w nadbiegającego mutanta, wiedząc, że właśnie wypruwa się w powietrze równowartość tygodniowego zapasu jedzenia?

• Czysta woda – w realiach spalonych pustyni (Mad Max) woda to płynne złoto. Handluje się nią w menażkach, manierkach lub rdzewiejących kanistrach. Posiadanie zbyt dużej ilości wody przyciąga jednak uwagę łupieżców jak krew rekiny.

• Chemia i medycyna – antybiotyki to waluta o najwyższym nominale. Jedna pognieciona paczka penicyliny może kupić niewolnika, broń lub opłacić małą armię najemników. Z kolei na niższym szczeblu handluje się filtrami do masek przeciwgazowych, tabletkami do uzdatniania wody czy tabletkami jodowymi.

• Baterie i zasilanie – w świecie, w którym od dawna nie działa sieć energetyczna, naładowane akumulatory samochodowe lub małe baterie-paluszki do latarek stają się przedmiotami o ogromnej wartości przetargowej.

Oczywiście nie musisz się opierać tylko na jednym filarze tej ekonomii. Poszczególne regiony moją mieć różne zapotrzebowanie na dane surowce i tym samym prowizoryczną walutę.

Górnicy starego świata. Profesja szabrownika

W nowej gospodarce nie ma fabryk ani linii produkcyjnych. Produkcja dóbr została zastąpiona odzyskiem. Szabrownicy (często nazywani stalkerami, śmieciarzami lub nurkami) to krwiobieg tego świata. Są jak górnicy, którzy zamiast w skale, kują w gruzach dawnej cywilizacji.

Wejście do zrujnowanego szpitala na terytorium zakażonych potworów przypomina napad na bank centralny. Twój bohater planuje to tygodniami, ryzykuje życiem swoim i swojej ekipy, czy utratą dobytku. Jeśli jednak uda mu się stamtąd wynieść zestaw narzędzi chirurgicznych, plecak pełen leków, czy sprzęt elektroniczny, to ustawi siebie i swoją rodzinę na długie tygodnie.

Zawód szabrownika to nie jest zwykłe wędrowanie z plecakiem. To wysoce wyspecjalizowana profesja. Dobry stalker wie, że w starym markecie nie ma już jedzenia (zostało wyniesione w pierwszym miesiącu po zagładzie), ale wie też, by zdemontować rurki chłodzące z tyłu lodówek i wymontować miedziane kable ze ścian. To z nich w osadach wytwarza się prymitywną broń palną i filtry.

Szabrownicy często zrzeszają się w gildie, mają swoje kodeksy i sekretne mapy z oznaczonymi „żyłami złota”, jak nietknięte magazyny wojskowe czy zaplombowane apteki. 

Huby handlowe i prawo rynku

Żeby handel mógł funkcjonować na szerszą skalę, potrzebne są rynki. W postapokalipsie rolę tę przejmują potężnie ufortyfikowane huby handlowe. Zazwyczaj powstają na skrzyżowaniu dawnych autostrad, w pobliżu dużych rzek lub wokół wielkich źródeł konkretnego surowca.

Jak funkcjonuje taki bazar?

1. Absolutna strefa neutralna – niezależnie od tego, czy na zewnątrz dwie frakcje toczą ze sobą krwawą wojnę, po przekroczeniu bram bazaru lufy karabinów muszą być skierowane w ziemię. Jeśli ktoś złamie tę zasadę, miejscowi strażnicy (często świetnie opłacani najemnicy) wykonują natychmiastową egzekucję. Bazar musi być bezpieczny, inaczej nikt nie przyniesie tam swoich towarów.

2. Gildie kupieckie i lichwa – w tych miejscach rodzą się nowi oligarchowie. Karawaniarze, którzy posiadają bestie pociągowe lub sprawne ciężarówki, narzucają kosmiczne marże. Pojawiają się też pierwsi bankierzy. Lichwiarze, pożyczający amunicję lub wodę na procent, w zamian żądają gwarancji pod postacią niewolniczej pracy w przypadku niespłacenia długu.

3. Tyglu brudu i informacji – to najbardziej tętniące życiem miejsca w Twojej książce. Pachną psującym się mięsem, olejem maszynowym, tanim alkoholem pędzonym z grzybów i przyprawami. To tutaj bohaterowie przychodzą po plotki, mapy i zlecenia. Ktoś sprzedaje na straganie przedwojenne tostery jako „tajemnicze artefakty”, a obok ktoś inny handluje ludźmi złapanymi na pustkowiach.

Monopol oznacza władzę

Gospodarka niedoboru to doskonały silnik napędowy dla fabuły Twojej książki. W świecie, gdzie wszystkiego brakuje, ten, kto kontroluje dostęp do kluczowego, nieodnawialnego zasobu, trzyma w garści całe terytorium. To zjawisko tworzy fantastyczne napięcia polityczne.

Wyobraź sobie potężny, bezlitosny gang posiadający kilkuset uzbrojonych po zęby wojowników. Mogliby zrównać z ziemią każdą osadę. Dlaczego tego nie robią z małą, rolniczą komuną położoną w ruinach elektrowni? Ponieważ ta komuna jako jedyna potrafi obsługiwać prowizoryczną rafinerię oczyszczającą ropę z przedwojennego rurociągu. Gdyby gang zabił inżynierów, ich motocykle i maszyny stanęłyby po dwóch dniach.

W ten sposób rodzi się skomplikowany system trybutów i haraczy. Słabe fizycznie, ale użyteczne osady kupują swoje bezpieczeństwo za wyprodukowane dobra. Każda awaria wodociągu, każdy zatruty plon czy każda wysadzona rafineria natychmiast narusza ten delikatny balans sił i prowadzi do wybuchu totalnej wojny.

Dla Twoich bohaterów oznacza to jedno: świat jest pełen brudnej roboty do wykonania. A jeśli jeszcze nie wiesz, jaki świat postapokaliptyczny chcesz zaplanować, poniżej przeczytasz mój poradnik:

Jak zaprojektować zniszczony świat? Rodzaje zagłady w post-apokalipsie