KUP TERAZ

Legendy Polskie

Polecam odwiedzić:

Mroźna Fjolnmara

Fantastyka grozy Warsil

Sławmy Słowian!

O AUTORZE

Nazywam się Adrian i od lat tropię ślady dawnych wierzeń Słowian. W moich tekstach nie znajdziesz wyssanych z palca legend – każdą opowieść buduję na fundamencie prac prof. Aleksandra Gieysztora i innych wybitnych badaczy. Moją misją jest pokazanie Ci naszych korzeni w sposób rzetelny i wolny od przekłamań.

Tę samą pasję do tworzenia przelewam na karty moich książek. W Legendach Polskich dokonuję re-tellingu podań, którymi zaczytywaliśmy się do snu. Z kolei w Opowieściach Ku – moim ukochanym dziele – zapraszam Cię do onirycznego świata baśni i mitologii, gdzie magia jest ważniejsza niźli ludzka logika.

W dawnej Słowiańszczyźnie ziemia nie była po prostu grudką piachu, po której stąpali ludzie. Była żywym, oddychającym organizmem. Była absolutną świętością, najwyższą sędziną i powierniczką tajemnic.

Dla Słowian uosobieniem tej potężnej siły była Mokosz, czyli Bogini-Matka, nazywana z ogromnym szacunkiem Matką Ziemią Wilgotną. To z jej łona wszystko brało swój początek. I w jej mrocznych trzewiach wszystko znajdowało swój ostateczny koniec.

Przysięga smaku – Ziemia jako wykrywacz kłamstw

W świecie, w którym słowo znaczyło o wiele więcej niż spisane prawo, potrzebowano gwaranta, którego nikt nie odważyłby się oszukać. Tym gwarantem była gleba pod stopami, po której stąpał każdy Słowianin.

Zjedzenie grudki ziemi lub wzięcie jej do ust miało niezwykle potężną moc magiczną. Wierzono, że człowiek, który to zrobił, fizycznie nie jest w stanie skłamać. Oskarżony stawał przed starszyzną, brał ziemię do ust i wypowiadał swoje racje. Skłamanie w takiej sytuacji oznaczało ściągnięcie na siebie najgorszej możliwej klątwy:

• Bogini-Matka mogła dosłownie rozerwać wnętrzności kłamcy.

• Mogła zesłać na niego natychmiastową, niewytłumaczalną chorobę.

• Oskarżony tracił jakiekolwiek wsparcie ze strony natury.
   

Ziemia była najwyższym, nieomylnym świadkiem. Wynikało to z faktu, jak ogromnym szacunkiem darzono ziemię i Mokoszę jako personifikację ziemi. Nazywano ją Matką Ziemi Wilgotną. Patronowała nad naturą, dawała życie, przynosiła urodzaj oraz deszcz. To dzięki niej możliwe było życie.

Więcej o Mokoszy przeczytasz tutaj:

Mokosz – trzecia po Perunie i Welesie. Dlaczego Słowianie traktowali ziemię jak brzemienną kobietę?

Usta w glebie, czyli słowiańska spowiedź

Zanim na słowiańskich ziemiach pojawiły się chrześcijańskie obiekty kultu i kapłani, nasi przodkowie posiadali głęboko zakorzenioną w naturze instytucję spowiedzi. Wyglądała ona jednak zupełnie inaczej niż to, co znamy obecnie z kościołów chrześcijańskich.

Kiedy ciężar winy był zbyt duży, człowiek udawał się w odosobnione miejsce i kopał w glebie niewielki dołek. W słowiańskiej mitologii ten dół był dosłownie ustami Matki Ziemi.

Człowiek pochylał się nad nim i szeptał w mrok swoje najcięższe grzechy. Mokosz, jako gwarantka moralnego ładu, przyjmowała to wyznanie i oczyszczała duszę. Co najbardziej fascynujące, ten magiczny kontakt nigdy nie był jednostronny. Wierzono, że z wykopanego dołka uosobiona ziemia potrafiła odpowiedzieć, szepcząc mądre rady lub mroczne przepowiednie.

Wszystko zależało od tego, czy pokutujący naprawdę wyznaje swoje winy, czy też tylko próbuje uciszyć sumienie.

Pocałunek pokory

Szacunek do ziemi przenikał każdy aspekt codzienności. Całowanie ziemi nie miało nic wspólnego z dzisiejszymi, symbolicznymi gestami. Był to akt pierwotnego kultu, całkowitej pokory i wdzięczności wobec Bogini-Matki.

Zanim oracz wbił żelazny pług w glebę i odwrócił pierwszą skibę, musiał z największym szacunkiem ucałować ziemię. Samą orkę pojmowano bowiem jako symboliczny akt zapłodnienia. Nie godziło się zatem, aby traktować ją bez uprzedniego szacunku i poszanowania. Zgodnie ze słowiańską wiarą glebę na wiosnę, lato oraz jesień traktowano jako brzemienną kobietę, która wyda na świat nowe życie.

Glebę całowano na powitanie i pożegnanie z ojcowizną. W podzięce za odzyskane zdrowie. Za obfity plon. Z tego samego powodu plucie na ziemię, czy jej bezmyślne kaleczenie, traktowano jako najcięższą zniewagę.

Łono, które rodzi i paszcza, która pożera

W tej surowej kulturze istniała brutalna ambiwalencja. Mokosz dawała życie, ale z równie wielką stanowczością je odbierała. Zgodnie z najstarszymi wierzeniami, wyłaniał się z tego potężny kosmiczny pakt: to, co ziemia sama urodzi, musi też sama pożreć, by zachować równowagę.

Dlatego cykl życia u Słowian był do bólu dosłowny:

• Początek – nowo narodzone dzieci kładziono natychmiast na gołej ziemi, by Bogini-Matka nasyciła je swoją mocą i zaakceptowała.

• Koniec – ludzi umierających ściągano z posłań prosto na klepisko, by ułatwić im powrót do macierzyńskiego łona oraz sił natury.

Ziemia stawała się tym samym dla człowieka ostateczną pierzyną. Otulała go, ale w mroku grobu jednocześnie trawiła i dusiła, by zyskać energię potrzebną do zrodzenia kolejnego pokolenia. Tymczasem ludzka dusza, zgodnie z mitologią Słowian, mogła udać się do królestwa Welesa.